HES Kablo kataloğunda 4000'i aşkın ürün varyantı bulunur; bu zenginlik avantaj ama doğru kodu seçmediğinizde sahada hayal kırıklığı kaçınılmazdır. NYA boru içi rijit iletken, NYAF pano içi bükülgen, NYY toprak altı yaklaşıma uygun zırhsız, H07RN-F seyyar kauçuk — her birinin yeri farklıdır. Bu yazı kod harflerini çözer ve yanlış seçimde karşılaşılan tipik sahaya bakar. Yanmaz seri için ayrıca HES Kablo enerji ve yanmaz kablo seçim kodları yazılarımıza göz atın.
Kod Harflerini Çözme
Kablo isimleri rastgele harf dizileri değildir; her harf yapısal bir bilgi taşır. HES Kablo gibi standart üreticilerin tüm ürünleri HD 308 ve VDE 0250 normuna göre kodlanır.
| Harf | Anlam |
|---|---|
| N | Norm tipi: TS/HD/VDE standart yapı |
| Y | PVC yalıtım veya kılıf |
| H | Halojensiz polimer (LSZH) |
| X | XLPE çapraz bağlı yalıtım |
| A | Tek damarlı (Aderleitung) |
| M | Sıva altı sabit tesisat (Mantelleitung) |
| F | Bükülgen iletken (Flexible) |
| Z | Zırhlı (galvaniz çelik bant) |
| R | Kauçuk (Rubber) yalıtım |
| 07 | 450/750 V gerilim sınıfı |
Bu mantıkla NYA = Norm tipi + PVC + Tek damarlı = bina içi tek telli iletken. NYAF aynısının F'li versiyonu = bükülgen. Her isim bir prensip taşır.
NYA mı NYAF mı? Tek Tel vs. Bükülgen
Konut ve hafif endüstri tesisatında en sık karıştırılan iki kod NYA ve NYAF'tır. İkisi de 450/750 V tek damarlı PVC yalıtımlıdır; fark iletken sınıfında saklıdır.
- NYA (sınıf 1): Tek rijit telli iletken. Esnemez, boru içine çekildikten sonra hareket etmez. Sıva altı tesisat, sabit pano içi bağlantı.
- NYAF (sınıf 5): Çok bükülgen ince teller. Esnek, defalarca büküm-açma toleransına sahip. Pano kapağı içi kablolama, hareketli ek tesisat.
Pano içine NYA çekerseniz kapak açıldığında kablo yorulup kopabilir; NYAF tesisat borusuna çekildiğinde ise bağlantı klemensinde gevşeklik yaşanabilir (çok telli uç kontak basıncını dağıtır, ferrül zorunludur).
NYAF kullanıyorsanız son uca mutlaka izoleli ferrül takın. Çok telli iletkenin klemense ezilerek bağlanması güvenlik kuralı ihlali olduğu gibi yangın riski yaratır. Tügen kablo pabucu ve yüksük rehberi'nde doğru terminasyon detayı var.
NYY: Enerji Çekim Kablosu
NYY 0.6/1 kV gerilim sınıfında çok damarlı PVC yalıtım + PVC dış kılıflı enerji kablosudur. Mimarisi tek damarlı NYA'nın aksine, 2/3/4/5 damarın aynı kılıf altında olduğu bina ana besleme kablosudur.
- Sabit tesisat bina içi ve dışı
- Beton kanal veya tava içinde toprak altı (doğrudan gömme için zırhsızdır, dikkat)
- Trafo sekonder besleme, ana dağıtım panosu girişi
- Düşük gerilim motor besleme
Direkt toprağa gömme isteniyorsa NYY yerine zırhlı YVZ tercih edilmelidir; ya da NYY için koruyucu PE boru veya beton tava kullanılmalıdır.
H07RN-F: Şantiye ve Seyyar İçin
H07RN-F kauçuk izoleli, çok damarlı, son derece bükülgen kablodur. 07 kodu 450/750 V gerilim sınıfını belirtir; RN-F ise kauçuk yalıtım + kauçuk dış kılıf + bükülgen iletken anlamına gelir.
- Şantiye seyyar pano: Sürekli taşınan kablo için ideal
- Kaynak makinesi besleme: Yüksek sıcaklığa ve mekanik yıpranmaya dayanım
- Jeneratör çıkışı: Geçici kurulum
- Endüstriyel uzatma kabloları: Profesyonel iş hatları
- Sahne ve etkinlik aydınlatma: Vinç ile hareket eden ekipman
Klasik PVC kabloya göre 2-3 katı maliyetli olmasına rağmen ömür çok daha uzundur; doğru uygulama yerinde 10+ yıl sorunsuz çalışır.
PVC mi Halojensiz mi? NYM ve NHXMH
Sıva altı / sıva üstü sabit tesisat için PVC dış kılıflı NYM ya da halojensiz NHXMH seçimi yapılır. Karar ortamın insan yoğunluğuna bağlıdır.
- NYM: Klasik PVC, ekonomik, konut ve hafif endüstri için yeterli. Yangında HCl gazı çıkarır.
- NHXMH: Halojensiz LSZH, düşük duman, asit gazı yok. AVM, okul, hastane, otel, raylı sistem, havalimanı için zorunlu.
Yönetmelik gereği yapı yüksekliği 21.5 m üzeri binalarda halojensiz seri istenir. Yanmaz kablo seçim kodları yazısında detayı var.
HES Kablo Katalog Özeti
HES Kablo Kayseri merkezli; yıllık 500 milyon metre üretim kapasitesi, 4000+ ürün varyantı ve 9 üretim tesisi ile Türkiye'nin en büyük kablo üreticilerindendir. Karsen kataloğunda en sık tüketilen HES ürünleri:
| Tip | Yapı | Tipik Uygulama |
|---|---|---|
| NYA | Tek tel + PVC, 450/750 V | Boru içi sabit tesisat |
| NYAF | Bükülgen + PVC, 450/750 V | Pano içi kablolama |
| NYY | Çok damar + PVC, 0.6/1 kV | Bina ana besleme |
| YVZ | Zırhlı NYY, 0.6/1 kV | Doğrudan toprak altı |
| NYM | Çok damar sıva altı, 300/500 V | Konut sabit |
| NHXMH | LSZH, 300/500 V | AVM, okul, hastane |
| NHXH FE180 | Halojensiz yanmaz | Yangın algılama, acil aydınlatma |
| H07RN-F | Kauçuk seyyar, 450/750 V | Şantiye, jeneratör |
| H05VV-F | Esnek PVC, 300/500 V | Cihaz fişli besleme |
Standart kesitler (1.5, 2.5, 4, 6, 10, 16 mm²) Karsen stokunda sürekli bulunur; daha büyük kesitler ve özel çok damar konfigürasyonları için HES Kayseri tesisinden 3-5 iş günü içinde temin edilir.
Yanlış Seçimde Sahada Ne Olur?
- Pano içine NYA çekildi: Kapak açma-kapama hareketi 6-12 ayda iletkeni kırar, kısa devre veya açık devre
- NYAF klemense ferrülsüz bağlandı: Çok telli uç dağılır, kontak yüzeyi azalır, ısınma, gevşeme, alev
- NYY direkt toprağa gömüldü: Toprak basıncı ve nem 18-36 ayda dış kılıfı çatlatır, izolasyon arızası
- H07RN-F yerine NYY ile uzatma: Sert kablo bükülmeye dayanmaz, kopma riski + ESH yönetmelik ihlali
- NHXMH yerine NYM AVM içine: Yangın denetiminde tespit edilir, kabul yok, sökme zorunluluğu
Tip + kesit + damar sayısı + metraj paylaşın; aynı gün stoklu fiyat ve teslimat bilgisi gönderelim. TSE belgeli orijinal makara, sevkiyatla beraber sertifika.
