AC ve DC kontaktör, aynı işi (devreyi uzaktan açıp kapatma) yapar ama iki noktada ayrışır: bobin davranışı ve ark söndürme. AC bobin çekişte yüksek bir yol alma akımı çeker; DC bobin sabit akım çeker. DC yükte ark doğal sıfır geçişi olmadığından söndürülmesi daha zordur, bu yüzden DC anahtarlamaya uygun kontaktör yapısı farklıdır. Kontaktör için Schneider ve Emas ürün sayfalarımıza bakabilirsiniz.
İkisi de Aynı İşi Yapar
Hem AC hem DC kontaktör, bir bobin yardımıyla güç devresini açıp kapatan elektromekanik anahtardır. Çalışma mantığı için kontaktör nedir yazımıza bakabilirsiniz. Fark, bobinin nasıl beslendiği ve hangi tip yükü kestiği ile ilgilidir.
Bobin Davranışı: Yol Alma Akımı
En belirgin fark bobin tarafındadır:
- AC bobin: Çekme anında hava aralığı açıkken yüksek bir yol alma (inrush) akımı çeker; çekirdek oturunca akım belirgin biçimde düşer. AC bobinlerde uğultu ve titreşimi önlemek için gölge halkası gibi çözümler kullanılır.
- DC bobin: Çekme ve tutma boyunca yaklaşık sabit akım çeker; yol alma sıçraması yoktur. Büyük DC bobinlerde tutma gücünü düşürmek için ekonomizer devresi kullanılabilir.
AC bobinli kontaktörün çekiş anındaki yüksek akımı, kumanda kaynağı seçilirken dikkate alınmalıdır. DC bobin daha düzgün ve öngörülebilir bir akım profili sunar.
Ark Söndürme: AC ve DC Yük Farkı
Kontaklar açıldığında oluşan ark, AC ve DC’de farklı davranır:
AC akımda akım saniyede birçok kez doğal olarak sıfırdan geçer; ark bu sıfır geçişlerinde kolayca söner. DC akımda ise böyle bir sıfır geçişi yoktur; ark kendiliğinden sönmeye direnir ve daha uzun sürebilir.
Bu nedenle DC yük anahtarlayan kontaktörler, arkı zorla söndürmek için özel düzenekler (manyetik üfleme, daha geniş kontak aralığı, kutup yönü) içerir. DC bir yükü AC için tasarlanmış kontaktörle anahtarlamak güvenli olmayabilir; üreticinin DC anma değerleri esas alınmalıdır.
Seçimde Dikkat Edilecekler
Özetle:
| Konu | AC Kontaktör | DC Kontaktör |
|---|---|---|
| Bobin akımı | Çekişte yüksek, sonra düşük | Yaklaşık sabit |
| Bobin sesi | Gölge halkası ile bastırılır | Sessiz |
| Yük arkı | Sıfır geçişte kolay söner | Söndürmesi daha zor |
| Tipik yük | AC motor, ısıtıcı | DC sistemler, akü, DC motor |
Doğru seçim için yükün tipi (AC/DC), gerilimi ve akımı ile bobin gerilimi belirlenir. Ürün ve fiyat için Schneider ve Emas fiyat listemize bakabilirsiniz.
Yük tipi (AC/DC), gerilim, akım ve bobin bilgisini paylaşın; uygun kontaktör için hızlıca fiyat verelim.
